TEXELBERAAD – BIJ ONS OP DE DIJK

DE KOPGROEP

Speciaal voor dit event is er een Kopgroep samengesteld bestaande uit bevlogen waterveiligheid professionals. In de voorbereiding wordt deze kopgroep uitgedaagd om mee te denken over de inhoud van het Texelberaad. Opdrachten waarmee we de verbinding tussen wetenschap en praktijk maken. De kopgroep bepaalt de opdrachten aan bestuurlijk wetenschappelijk en uitvoerend Nederland die we op 14 oktober bij elkaar brengen.

Petra Goessen

Adviseur Waterkeringen Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier

LinkedIn profiel

Jantsje van Loon

Wageningen University & Researchcentre

LinkedIn profiel

Katelijne Wijnberg

Chair Coastal Systems and Nature-based Engineering at University of Twente

LinkedIn profiel

Sonja Ouwerkerk

Hoofd van de afdeling ‘Rivieren, kusten en delta’s’ bij HKV

LinkedIn profiel

Marco Veendorp

Senior Adviseur Waterveiligheid bij Arcadis

LinkedIn profiel

Henk Van Hemert

RWS WVL Owner, H&K Waterkeringbeheer BV

LinkedIn profiel

Stefan Aarninkhof

Professor of Coastal Engineering at TU Delft

LinkedIn profiel

Joost de Ruig

Directeur Water bij Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier

LinkedIn profiel

KERNVRAAG VAN HET TEXELBERAAD – 14 OKTOBER 2019

Hoe bepalen we de veerkracht van innovaties?

Op zoek naar tipping points in de wadden

De verschillende klimaatdiscussies laten grote onzekerheidsmarges zien, met name in het waddengebied. In diverse gremia wordt nagedacht over de kennisagenda voor ons gebied en op welke scenario’s we ons moeten gaan voorbereiden. Recente innovatieve dijkversterkingen (bv PHZD Texel, brede groene en dubbele dijk in Groningen) zijn met de oudere klimaatmodellen ontworpen en zullen tot 2050 prima hun werk doen. Daarna wordt het lastiger te voorspellen.

Op welk moment kunnen we spreken van een tipping point waarbij we ons willen gaan (of moeten) voorbereiden op een aanpassing van het ontwerp of beheer en onderhoud? Is dit bij een bepaalde toename van stroomsnelheden en golfenergie, bij een bepaalde duur van droogte, of juist bij een ander gedrag van de wadplaten? Al dan niet gestuurd door suppleties? Bij welke omstandigheden zien we kansen om vanuit waterveiligheid harde overgangen te verzachten door voorlanden?

Doel van het Texelberaad

Tijdens het Texelberaad buigen we ons over de duiding van bovenstaande tipping points. We richten ons daarbij op de waterveiligheid en wat we als sector kunnen bijdragen aan de invulling van kennishiaten. De uitkomsten van het Texelberaad kunnen naast inzicht in aanleg, beheer en onderhoud ook input geven voor langlopende veldmetingen en monitoring van nieuwe dijkconcepten en extreme gebeurtenissen. Het Texelberaad kan eventueel in de toekomst als platform dienen voor een verbindingsgroep voor wetenschap en praktijk, die zich in eerste instantie richt op het waddensysteem.

Op zoek naar Tipping Points en Kennisvragen in de weten-/waterschap praktijk

Hieronder zijn de vier benoemde veranderingen kort ingeleid en zijn per onderwerp een aantal vragen benoemd aan de hand waarvan we op zoek gaan naar tipping points en kennisvragen.

Het effect van zeespiegelstijging op morfologie en waterstromingen

Dat een verhoogde zeespiegel gevolgen heeft op de morfologie en hydrologie is duidelijk maar hoeveel en op welke manier is nog onzeker.

– welke effecten heeft een (eventueel versneld) verhoogde zeespiegel op oudere en nieuwere concepten voor waterkeringen zoals dijken, zandige oplossingen, dubbele- en brede dijken?

– zijn zachtere oplossingen op grote schaal een goed antwoord op de verandering? Onder welke omstandigheden/locaties? Wat is nodig om hier meer over te kunnen zeggen?

Stormeffecten nu en in de toekomst

De relatie tussen de huidige stormen en freatische lijnen en golfoploop/overslag is nog relatief onbekend. Bij veranderingen in stormen, windsterkte, stormduur en golfklimaat zal de onzekerheidsmarge toenemen.

– welke onzekerheden vragen het eerst om meer duidelijkheid als we naar mogelijke tipping points kijken?

– Welke meetlocaties zijn hiervoor interessant en waar in de waterkering zone?

– hebben we permanente meetlocaties nodig of quick reaction forces?

Gevolgen van extreme droogte of vernatting

Langere droge periodes zullen niet alleen gevolgen hebben voor de klei en de freatische lijnen maar ook voor de vegetatie zowel op de kering als in de voorlanden.

– welke periodes van droogte kunnen we aan?

– welke meetwijzen is hiervoor nodig en op welke locaties?

– welke gevolgen hebben extreme buien op bekleding en vegetatie?

Effect van sedimenthuishouding

Bij zeespiegelstijging kunnen de randen van platen eroderen en zal mogelijk vaker gesuppleerd gaan worden op de Noordzeekust en buitendelta’s. In het westelijk deel is op dit moment al een tekort aan sediment. Dit zal in de tijd toenemen. Mogelijk zullen in de luwte van de eilanden meer zand ophopen en bij de kwelders meer slib. Geulen kunnen uitruimen vlakbij eilandstaarten en koppen.

–       Wat zijn hiervan de effecten op voorlanden en tenen van dijken?

–       Welke kennisvragen zijn nog onbeantwoord?

OPZET VAN HET TEXELBERAAD

Het proces dat we samen doorlopen

Ons brein in de juiste modus

Om te komen tot andere oplossingen voor de problemen waar we altijd al over nadenken, is het belangrijk dat we in een andere denkmodus komen. Het feit dat we met zijn allen de moeite nemen om af te reizen naar Texel is daarin een belangrijke eerste stap.

In de ochtend zullen we aftrappen met een energieke inspiratiesessie van Ayca Szapora over ons brein en onze waarneming. Vervolgens zullen we onze fantasie laten prikkelen door buiten te gaan kijken naar de oplossingen zoals die de afgelopen jaren op Texel zijn gemaakt.

Een interactieve werksessie

Terug bij het NIOZ zullen we aan de slag gaan om samen met elkaar concrete stappen te maken. We splitsen ons op in groepen en per groep beantwoorden we onderstaande vragen voor 1 van de bovenstaande veranderingen:

  1. Wat zijn de belangrijkste kennisvragen/wat moeten we weten om de houdbaarheid/het kantelpunt van keringen te bepalen?
  2. Wat hebben we hiervoor nodig, hoe kunnen we dat meten/weten?
  3. Wat zijn de belangrijkste knelpunten (wetenschap, praktijk, bestuur) die we tegenkomen?

De antwoorden op de bovenstaande drie vragen vertalen we naar wensen voor bestuurders, voor wetenschap en voor praktijk.

Direct aanbieden van ons resultaat

Aan het eind van de middag sluiten we ons aan bij de officiële ‘Texel Veilig’ Ceremonie. Daar zullen we de resultaten van ons beraad, vertaalt in de wensen aan bestuurders, wetenschap en praktijk, direct aanbieden op het plenaire podium. Names alle aanwezigen zal Luc Kohsiek, Dijkgraaf van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier die in ontvangst nemen.

Ayca Szapora

Cognitieve Neurowetenschapper, Executive & Management Coach

LinkedIn profiel

INHOUDELIJKE VOORBEREIDING

Reeds ontwikkelde meetcampagnes

Meerjarige veldmetingen in het Eems-Dollard gebied

Doel is de huidige onzekerheden te verkleinen in de hydraulische belastingen die ten grondslag liggen aan beoordeling en ontwerp van de primaire waterkering. Daarnaast zijn subdoelen: borgen van kennis, samenwerking met belanghebbenden van de data en inzicht opdoen in het meteorologisch en hydrodynamisch systeem van het Eems-Dollard – gebied ten behoeve van het beoordelen en ontwerpen van primaire keringen.

3 Living labs in the Dutch delta

Deze zijn gericht op grootschalige, nature based solution in zee: zandmotor en Honds Bossche duinen en de Hedwige-Prosperpolder.

C-scape richt zich op zandige klimaatadaptatie maatregelen voor duurzame kustontwikkeling

ReAShore zorgen voor vitale zandige kustversterkingen

De Hedwige-Prosperpolder als experiment voor toekomstige kustbeheer in Nederland

Onderzoek & Monitoring Houtribdijk

Het verzamelen en verwerken van hydraulische en hydrodynamische meetgegevens op basis waarvan een vernieuwd, up-to-date, beheers- en instandhoudingsplan voor de zandige Houtribdijk kan worden opgesteld.

Onderdelen zijn datamanagementsysteem op basis van Open Earth Technologie, opwerken ruwe data, verbinding tussen data leveranciers, data afnemers en opdrachtgever, rapportage over kwaliteit van data en inzicht in toekomstige beheers- en onderhoudsinspanning.

VOOR COLLEGA’S DIE ER NIET BIJ KUNNEN ZIJN

Livestream ceremonie ‘Texel Veilig’

Maandag 14 oktober is het zover, het sein ‘Texel veilig’ gaat door dijkgraaf Luc Kohsiek samen met burgemeester Michiel Uitdehaag gegeven worden. Om de dijk gereed te verklaren moet er nog wel ‘gewerkt’ worden: daarom planten leerlingen van basisschool De Bruinvis samen met de betrokken bestuurders en directeuren het allerlaatste helm zodat dit deel van de Waddenzeedijk ook klaar is voor het stormseizoen.